Atrakcje Wieluń i okolice – 7 miejsc, które warto zobaczyć
Wieluń i jego okolice to jeden z najlepiej strzeżonych turystycznych sekretów środkowej Polski. Średniowieczne mury obronne, jurajskie ostańce, dzika Warta i kilometry leśnych szlaków – a to wszystko w regionie, do którego jeszcze nie dotarły tłumy turystów. Jeśli szukasz pomysłu na weekend lub dłuższy urlop z dala od zgiełku, ziemia wieluńska Cię nie rozczaruje.
Poniżej przedstawiamy 7 atrakcji, od których warto zacząć odkrywanie okolicy.
1. Resort Stara Wieś – baza wypadowa w sercu natury
Zanim przejdziemy do samych atrakcji Wielunia i okolic, warto powiedzieć o miejscu, które nie leży co prawda w samym Wieluniu, ale stanowi idealną bazę do zwiedzania całego regionu. Resort Stara Wieś położony jest w Załęczu Małym, w samym sercu Załęczańskiego Parku Krajobrazowego, nad rzeką Wartą, wśród sosnowych lasów – około 25 km od centrum Wielunia.
Dlaczego właśnie stąd warto planować wycieczki? Po pierwsze – lokalizacja. Resort sąsiaduje bezpośrednio z najciekawszymi przyrodniczymi atrakcjami regionu: Wielkim Łukiem Warty, Górą Świętej Genowefy czy Granatowymi Źródłami. Do samego Wielunia dojedziemy w niecałe pół godziny. Po drugie – infrastruktura. Na miejscu znajdziemy komfortowe domki i apartamenty, strefę SPA z grotą solną i saunami, sezonowy basen z jacuzzi, place zabaw dla dzieci oraz prywatną plażę nad Wartą. Po aktywnym dniu pełnym zwiedzania czeka Cię ognisko, zachód słońca i cisza sosnowego lasu.
To miejsce, w którym można spędzić tydzień, codziennie odkrywając coś nowego w okolicy – i wracać wieczorem na zasłużony odpoczynek.
2. Załęczański Park Krajobrazowy i Wielki Łuk Warty
Jeden z najstarszych parków krajobrazowych w Polsce, utworzony w 1978 roku. Jego największym skarbem jest Wielki Łuk Warty – monumentalne, blisko 40-kilometrowe zakole rzeki, która wcina się tu w wapienne jurajskie skały, tworząc głębokie przełomy o krawędziach sięgających 60 metrów.
Warta na tym odcinku płynie dzikim, nieuregulowanym korytem, meandrując wśród łąk, pól i sosnowych borów. Starorzecza, piaszczyste łachy, mokradła i rozlewiska tworzą mozaikę siedlisk, w której żyją bobry, wydry, zimorodki i kilkanaście gatunków nietoperzy. Przez park poprowadzono szlaki piesze, rowerowe i konne, a sama Warta stanowi popularną trasę kajakową.
Wśród przyrodniczych osobliwości warto wyróżnić Granatowe Źródła – pulsujące krasowe źródło będące pomnikiem przyrody, którego nazwa pochodzi od koloru krystalicznie czystej wody. Innym ciekawym miejscem jest użytek ekologiczny Wronia Woda – największy w powiecie wieluńskim, o powierzchni ponad 21 hektarów.
3. Góra Świętej Genowefy
To najbardziej wysunięty na północ wapienny ostaniec Jury Wieluńskiej i zarazem największa skała w całym Załęczańskim Parku Krajobrazowym. Wznosi się nad doliną Warty, a jej ścianka od strony rzeki ma około 25 metrów wysokości. Patrząc od dołu, niektórzy dopatrują się w jej kształcie ludzkiej czaszki.
Nazwa pochodzi od legendy o kobiecie, która ukryła się w skale, uciekając przed mężem. Według innej opowieści pod skałą spotykały się czarownice. Niezależnie od legend – Góra Świętej Genowefy to świetny cel na rodzinną wycieczkę pieszą lub rowerową. Dojście z pobliskich Bobrownik to około 2 km w jedną stronę łagodnym podejściem przez las. Po drugiej stronie wzniesienia rozciąga się widok na dolinę Warty, który wynagradza każdy wysiłek.
W pobliżu warto odwiedzić także Żabi Staw – malownicze oczko wodne zasilane wodami opadowymi, będące cennym siedliskiem płazów i gadów. Najpiękniej prezentuje się wiosną.
4. Brama Krakowska i Stare Miasto w Wieluniu
Wieluń to zabytkowe, średniowieczne miasto, którego historia sięga XIII wieku. Prawa miejskie nadano mu w 1283 roku, a dogodna lokalizacja na skrzyżowaniu europejskich szlaków handlowych – w tym Szlaku Bursztynowego – sprzyjała jego rozwojowi już za panowania Kazimierza Wielkiego.
Symbolem miasta jest gotycka Brama Krakowska – jedyna w pełni zachowana z dawnych bram miejskich, w której dziś mieści się ekspozycja muzealna. Wzdłuż ulicy Podwale ciągną się fragmenty XIV-wiecznych murów obronnych z ruinami Baszty Prochownia i odbudowaną Basztą Męczarnia. Na Rynku warto zatrzymać się przy pozostałościach kolegiaty św. Michała Archanioła – jednego z najstarszych zabytków miasta, zniszczonego podczas bombardowania 1 września 1939 roku.
Wieluń jest tragicznie zapisany w historii jako jedno z pierwszych miast zbombardowanych na początku II wojny światowej. Miasto zostało zniszczone w 75%, a zabytkowe centrum w 90%. Pomimo strat, Wieluń zachował niepowtarzalny klimat – przestronny Rynek, klimatyczne uliczki i kilka pięknych świątyń, w tym barokowy kościół św. Józefa Oblubieńca i XIV-wieczną Kolegiatę Bożego Ciała. Na spokojne zwiedzanie warto poświęcić 2–3 godziny.
5. Muzeum Ziemi Wieluńskiej i Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie
Dwie placówki muzealne, które świetnie uzupełniają się nawzajem i spokojnie można je odwiedzić w ramach jednej wycieczki.
Muzeum Ziemi Wieluńskiej mieści się w zabytkowym klasztorze sióstr Bernardynek z XVII wieku, w samym Wieluniu. Znajdziemy tu ekspozycje poświęcone historii regionu – od zabytków archeologicznych z paleolitu, przez średniowieczne pamiątki numizmatyczne, po dokumentację tragicznego bombardowania z 1939 roku.
Oddział muzeum – Muzeum Wnętrz Dworskich w Ożarowie – to prawdziwa perełka. XVIII-wieczny dworek szlachecki został starannie odrestaurowany i urządzony z dbałością o historyczny detal. Wewnątrz zwiedzamy salon kominkowy, salonik myśliwski, salę jadalną, buduar, gabinet oraz sypialnie. Dworek otacza rozległy park z basztą widokową dostępną dla turystów. W pobliżu stoi również zabytkowy wiatrak koźlak z 1914 roku – jedna z wizytówek okolicy.
6. Spływ kajakowy Wartą
Warta na odcinku przepływającym przez Załęczański Park Krajobrazowy jest uznawana za jeden z najpiękniejszych odcinków tej rzeki w całym jej biegu. Spokojna, bezpieczna i otoczona sielskim krajobrazem – idealnie nadaje się do spływów kajakowych, również dla rodzin z dziećmi i osób bez doświadczenia.
Klasyczna trasa rozpoczyna się w Działoszynie i wiedzie przez sam środek parku. Z perspektywy kajaka podziwiamy Górę Świętej Genowefy, piaszczyste plaże, starorzecza i nadwarciańskie wioski. W zależności od wybranego odcinka spływ trwa od 2 do 5 godzin. Wejść i wyjść z kajakau można w kilku punktach na trasie – w Starej Wsi, Kępowiźnie czy Przywozie – dzięki czemu łatwo dopasować dystans do własnych możliwości.
Spływy organizują lokalne firmy, które dowożą kajaki na miejsce startu i odbierają je na mecie. To jedna z tych atrakcji, które pozwalają zobaczyć region z zupełnie innej perspektywy – z poziomu wody, w ciszy przerywanej jedynie śpiewem ptaków i pluskiem wiosła.
7. Szlak Wieluńskich Kościołów Drewnianych
Okolice Wielunia to prawdziwe zagłębie zabytkowej architektury drewnianej – coś, czego wielu turystów się tu absolutnie nie spodziewa. Szlak Wieluńskich Kościołów Drewnianych łączy piętnaście drewnianych świątyń rozsianych po okolicznych wioskach i liczy około 80 kilometrów. Trasa nadaje się zarówno na jednodniową wycieczkę samochodem, jak i na kilkudniową wyprawę rowerową.
Wśród najciekawszych obiektów warto wyróżnić kościoły w Grębieniu, Łaszewie Rządowym, Popowicach i Kadłubie. Każdy z nich ma unikalny charakter – od prostych, wiejskich form po bogate polichromie wnętrz, które robią ogromne wrażenie swoim kunsztem i zachowałością. To wciąż mało popularna trasa turystyczna, a drewniane perełki ziemi wieluńskiej w niczym nie ustępują tym z Małopolski czy regionu Kozła.
Szlak doskonale nadaje się do pokonywania etapami – rano kilka kościołów, po południupopołudniu odpoczynek, kolejnego dnia dalsze zwiedzanie. Taki rytm sprawia, że zabytkowa architektura nie przytłacza, a każda świątynia zostaje w pamięci.
Podsumowanie
Ziemia wieluńska zaskakuje różnorodnością atrakcji. Średniowieczne zabytki, jurajskie formacje skalne, dzika rzeka idealna do kajakowania, szlaki rowerowe przez sosnowe lasy i unikalne drewniane kościoły – to region, który ma do zaoferowania znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać. Warto tu przyjechać na dłużej, bo jednodniowa wizyta to zdecydowanie za mało, żeby docenić cały potencjał okolicy.